బత్తిని చేప ప్రసాదం.. 176 ఏళ్ల నమ్మకం.. ఆస్తమా రోగుల ఆశ!

ప్రతి ఏటా మృగశిర కార్తె సందర్భంగా ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూసే బత్తిని చేప ప్రసాదం పంపిణీకి హైదరాబాద్‌లోని నాంపల్లి ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్స్ సర్వసన్నద్ధమైంది. ఉబ్బసం, ఇతర శ్వాసకోశ వ్యాధులతో బాధపడేవారికి దివ్యౌషధంగా భావించే ఈ ప్రసాదం పంపిణీ కార్యక్రమం, ఇవాళ (సోమవారం) రాత్రి 9 గంటలకు ప్రారంభం కానుంది. ఈ కార్యక్రమం మంగళవారం రాత్రి వరకు 24 గంటల పాటు నిరంతరాయంగా కొనసాగుతుంది. ఈ ప్రసాదం స్వీకరించేందుకు దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల నుంచి ఇప్పటికే వేలాది మంది నగరానికి చేరుకోవడంతో ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్స్ పరిసరాలు జనసంద్రంగా మారాయి.

176 ఏళ్ల ఘన చరిత్ర
బత్తిని చేప ప్రసాదానికి 176 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉంది. నిజాం పాలన కాలంలో బత్తిని వీరన్న గౌడ్‌కు ఒక సాధువు ఈ రహస్య వనమూలికా మిశ్రమాన్ని అందించారని, ఎలాంటి లాభాపేక్ష లేకుండా ప్రజలకు ఉచితంగా పంపిణీ చేయాలని ఆదేశించారని చారిత్రక కథనం. అప్పటి నుంచి ఐదు తరాలుగా బత్తిని కుటుంబ సభ్యులు ఈ సంప్రదాయాన్ని ఒక బాధ్యతగా కొనసాగిస్తున్నారు. మొదట్లో పాతబస్తీలోని వారి నివాసంలోనే చిన్నగా ప్రారంభమైన ఈ పంపిణీ, కాలక్రమేణా ప్రజల తాకిడి లక్షల్లోకి చేరడంతో ప్రభుత్వ సహకారంతో నాంపల్లి ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్స్‌కు మారింది.

ప్రసాదం స్వీకరణ విధానం
ఈ ప్రసాదాన్ని ప్రత్యేకమైన పద్ధతిలో అందిస్తారు. కొరమీను చేప పిల్ల నోటిలో పసుపు రంగులో ఉండే వనమూలికల ముద్దను ఉంచి, దానిని వ్యాధిగ్రస్తులతో సజీవంగా మింగిస్తారు. ఈ చేప గొంతులోంచి జారుకుంటూ వెళ్లేటప్పుడు తన సహజ కదలికలతో శ్వాసనాళాల్లో పేరుకుపోయిన కఫాన్ని తొలగిస్తుందని, ఆ తర్వాత మూలికల ప్రభావంతో ఉపశమనం లభిస్తుందని నిర్వాహకులు, దీనిని స్వీకరించిన వారు బలంగా నమ్ముతారు. శాకాహారుల కోసం ఇదే మూలికా మిశ్రమాన్ని బెల్లంలో కలిపి అందిస్తారు. వరుసగా మూడేళ్లపాటు ఈ ప్రసాదం తీసుకుంటే ఉబ్బసం వ్యాధి పూర్తిగా నయమవుతుందని ప్రగాఢంగా విశ్వసిస్తారు.

విశ్వాసం వర్సెస్ విజ్ఞానం
అయితే, ఈ చేప ప్రసాదంపై శాస్త్రీయ వర్గాల నుంచి ఎన్నో ఏళ్లుగా భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. గతంలో జన విజ్ఞాన వేదిక వంటి హేతువాద సంఘాలు దీని శాస్త్రీయతను ప్రశ్నిస్తూ న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించాయి. దీనికి ఎలాంటి క్లినికల్ ఆధారాలు లేనందున దీనిని 'మందు'గా కాకుండా 'ప్రసాదం'గా మాత్రమే పిలవాలని కోర్టు ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అనంతరం ప్రసాదంలోని మూలికలను ల్యాబ్‌లో పరీక్షించగా, అందులో ఎలాంటి హానికరమైన రసాయనాలు, స్టెరాయిడ్లు లేవని, కేవలం పసుపు, ఇంగువ వంటి సహజ పదార్థాలే ఉన్నట్లు తేలింది. శాస్త్ర విజ్ఞానం దీనిని కేవలం నమ్మకంగానే చూస్తున్నప్పటికీ, ఏటా లక్షలాది మంది కేవలం తమ అనుభవాలు, విశ్వాసంతోనే ఇక్కడికి తరలివస్తున్నారు.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం పంపిణీ కార్యక్రమానికి విస్తృత ఏర్పాట్లు చేసింది. ఎగ్జిబిషన్ గ్రౌండ్స్‌లో ప్రత్యేక క్యూ లైన్లు, తాగునీటి సౌకర్యం, భద్రతా సిబ్బంది, వైద్య శిబిరాలను అందుబాటులో ఉంచింది. వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే వారి సౌకర్యార్థం ఆర్టీసీ ప్రత్యేక బస్సులను కూడా నడుపుతోంది.